W dobie cyfryzacji i powszechnego dostępu do internetu tradycyjne metody odbioru radia mogą wydawać się nieco anachroniczne jednak dla miłośników brytyjskiej kultury muzyki i dziennikarstwa radiowego satelita pozostaje niezawodnym i niezwykle bogatym źródłem treści wiele osób w Polsce nie zdaje sobie sprawy że posiadając odpowiedni sprzęt można bez większego trudu i dodatkowych opłat odbierać dziesiątki brytyjskich stacji radiowych które nadają swoje programy w niezakłóconej cyfrowej jakości bezpośrednio z kosmosu na potrzeby tego artykułu postanowiłem dokładnie sprawdzić aktualną ofertę i przygotować kompletny poradnik który krok po kroku wyjaśni jak samodzielnie zorganizować taki domowy system odbioru satelitarnego w polskich warunkach.

Dlaczego własnie brytyjskie radio satelitarne

Wielka Brytania ma niezwykle bogatą i zróżnicowaną scenę radiową która przez wielu uważana jest za jedną z najlepszych na świecie od kultowych stacji publicznych takich jak BBC Radio 2 czy BBC Radio 6 Music przez renomowane stacje komercyjne jak Absolute Radio Classic FM czy Capital aż po niszowe kanały jazzowe folklowe czy poświęcone muzyce elektronicznej różnorodność jest ogromna a jakość produkcji programów radiowych stoi na najwyższym światowym poziomie co ważne większość z tych stacji nadaje w formie niekodowanej co oznacza że są one całkowicie darmowe dla każdego kto dysponuje możliwością ich technicznego odbioru w przeciwieństwie do telewizji gdzie dominują kanały płatne i zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem w przypadku radia sytuacja wygląda znacznie prościej i przychylniej dla zwykłego użytkownika.

Odbiór jest możliwy w Polsce za pomocą anteny satelitarnej skierowanej na pozycję 28.2E stopnia na wschód gdzie znajdują się satelity floty Astra 2 należące do operatora SES jest to ta sama pozycja orbitalna z której nadawane są brytyjskie kanały telewizyjne jednak w przeciwieństwie do nich stacje radiowe nie są objęte żadnymi restrykcjami geograficznymi i mogą być odbierane w całej Europie w tym oczywiście w Polsce jakość dźwięku transmitowanego drogą satelitarną jest znacznie lepsza niż w przypadku standardowego radia naziemnego FM czy strumieniowania internetowego ponieważ satelita pozwala na przesyłanie sygnału w niemal studyjnej jakości często w formacie stereo a nawet z wielokanałowym dźwiękiem przestrzennym dla audiofila to istna różnica jak między czarno-białym telewizorem a ultra HD.

Niezbędny sprzęt do odbioru co tak naprawdę jest potrzebne

Aby móc cieszyć się brytyjskim radiem satelitarnym potrzebujemy kilku kluczowych elementów systemu który wbrew pozorom nie jest ani bardzo skomplikowany ani szczególnie drogi podstawę stanowi oczywiście antena satelitarna popularnie zwana talerzem w polskich warunkach ze względu na odległość od satelity i jego zasięg wiązki w naszym regionie zaleca się użycie anteny o średnicy minimum 80 cm a w północno wschodnich rejonach kraju nawet 90 lub 100 cm gwarantuje to stabilny odbiór również podczas niepogody gdy sygnał może ulec lekkiemu osłabieniu na rynku dostępnych jest wielu producentów sprawdzonych anten satelitanych takich jak TechniSat Strong czy Triax których produkty charakteryzują się solidnym wykonaniem i dobrą odpornością na warunki atmosferyczne.

Kolejnym absolutnie niezbędnym elementem jest konwerter LNB zamontowany w ognisku anteny to właśnie ten mały element odpowiada za odbiór sygnału mikrofalowego z satelity i przetworzenie go na postać która może być przesłana kablem koncentrycznym do odbiornika w domu dla pozycji 28 2 stopnia E używane są standardowe konwertery uniwersalne Single LNB które obsługują pełne pasma Ku wykorzystywane przez brytyjskich nadawców nowoczesne konwertery oferują bardzo niski poziom szumów własnych co bezpośrednio przekłada się na jakość finalnego sygnału warto zwrócić uwagę na produkty firm takich jak Inverto czy TechniSat które cieszą się uznaniem profesjonalnych instalatorów.

Sercem całego systemu jest natomiast odbiornik satelitarny często zwany tunerem lub dekoderem to właśnie on odbiera sygnał z konwertera dokonuje jego demodulacji i dekodowania a następnie przesyła dźwięk do telewizora lub bezpośrednio do amplitunera audio w przypadku odbioru wyłącznie radia nie potrzebujemy drogiego urządzenia z zaawansowanymi funkcjami telewizyjnymi wystarczy prosty model z kategorii FTA Free To Air który potrafi odbierać i dekodować niezakodowane kanały na rynku znajdziemy wiele takich urządzeń w przystępnych cenach od około 150 do 300 złotych w zależności od producenta i oferowanych funkcji popularne modele to na przykład Octagon SF8008 lub Zgemma H7S które dodatkowo oferują możliwość nagrywania programów lub podłączenia dysku zewnętrznego.

Ostatnim elementem jest oczywiście okablowanie do połączenia wszystkich elementów systemu potrzebujemy wysokiej jakości kabla koncentrycznego z pełną miedzią w żyłach centralnych i dobrym ekranieniem które zabezpieczy sygnał przed zakłóceniami zewnętrznymi zalecane jest użycie kabla o impedancji 75 omów i średnicy żyły centralnej minimum 1 mm długość kabla nie powinna przekraczać 50 metrów gdyż dłuższe trasy powodują zbyt duże tłumienie sygnału i mogą uniemożliwić stabilny odbiór do połączeń potrzebne będą również złącza F koncentryczne które należy starannie i solidnie zamontować na końcach kabla niedbale założone złącza są najczęstszą przyczyną problemów z odbiorem powodując mikrozwarcia i odbicia sygnału które skutkują brakiem obrazu lub dźwięku.

Montaż i konfiguracja systemu krok po kroku

Montaż anteny satelitarnej najlepiej powierzyć doświadczonemu specjaliście który dysponuje odpowiednimi narzędziami i wiedzą na temat prawidłowego ustawienia talerza w kierunku satelity profesjonalni monterzy oferujący usługi przez Serwis Canal+ posiadają niezbędne doświadczenie i sprzęt pomiarowy który pozwala im precyzyjnie namierzyć satelitę i optymalnie wyregulować cały system dla chętnych do samodzielnego montażu pierwszym krokiem jest wybór odpowiedniego miejsca antena musi mieć całkowicie wolny widok w kierunku południowo zachodnim bez żadnych przeszkód w postaci drzew wysokich budynków lub innych elementów które mogłyby blokować linię widzenia do satelity.

Kolejnym krokiem jest zmontowanie anteny zgodnie z instrukcją producenta i zamontowanie jej na stabilnym maszcie lub ścianie budynku ważne jest aby konstrukcja była sztywna i nie poruszała się pod wpływem wiatru który mógłby powodować utratę sygnału po zamontowaniu anteny należy zamocować konwerter LNB na uchwycie i podłączyć do niego kabel koncentryczny prowadzący do miejsca gdzie planujemy ustawić odbiornik satelitarny teraz przychodzi czas na najtrudniejszy etap czyli ustawienie anteny dokładnie w kierunku satelity Astra 28 2 stopnia E.

Do precyzyjnego ustawienia anteny niezbędny jest sygnałometr czyli prosty przyrząd pomiarowy który podłączamy pomiędzy kablem a konwerterm i który pokazuje siłę odbieranego sygnału satelitarnego ustawienie anteny wymaga cierpliwości i delikatnych ruchów zarówno w płaszczyźnie poziomej azymut jak i pionowej elewacja optymalne ustawienie dla Polski centralnej to zazwyczaj azymut około 212 stopni i elewacja około 28 stopni jednak wartości te mogą się nieco różnić w zależności od konkretnej lokalizacji gdy sygnałometr wskaże maksymalną możliwą siłę sygnału należy solidnie dokręcić wszystkie śruby mocujące aby ustawienie się nie zmieniło.

Gdy antena jest już ustawiona podłączamy kabel bezpośrednio do odbiornika satelitarnego a ten z kolei do telewizora za pomocą złącza HDMI lub SCART w zależności od posiadanego modelu uruchamiamy odbiornik i przechodzimy do menu konfiguracji w ustawieniach anteny wybieramy typ LNB jako Universal lub po polsku Uniwersalny a następnie uruchamiamy funkcję automatycznego skanowania kanałów zwaną czasem blind scan lub advanced scan po kilku minutach skanowania odbiornik powinien znaleźć i zapisać wszystkie dostępne kanały telewizyjne i radiowe w tym oczywiście brytyjskie stacje radiowe które są głównym celem naszego przedsięwzięcia.

Przegląd najciekawszych brytyjskich stacji radiowych dostępnych z satelity

Po przeprowadzeniu skanowania w liście kanałów powinniśmy znaleźć kilkadziesiąt brytyjskich stacji radiowych oferujących niezwykle zróżnicowany program od muzyki pop i rocka przez jazz i klasykę po audycje informacyjne i talk show poniżej przedstawiam subiektywny przegląd niektórych z nich które moim zdaniem zasługują na szczególną uwagę BBC Radio 2 to jedna z najpopularniejszych stacji radiowych w Wielkiej Brytanii która oferuje mieszankę muzyki pop adult contemporary i lekkiego rocka dla dorosłej publiczności stacja emituje również wiele programów publicystycznych i komediowych oraz relacjonuje najważniejsze wydarzenia kulturalne.

BBC Radio 3 to raj dla miłośników muzyki poważnej i jazzu stacja transmituje na żywo koncerty z całego świata oferuje dogłębne analizy utworów i prezentuje muzykę w najwyższej możliwej jakości dźwięku BBC Radio 4 to z kolei stacja poświęcona głównie słowu mówionemu znajdziemy tu serwisy informacyjne reportaże dokumentalne słuchowiska radiowe i programy publicystyczne poruszające najważniejsze tematy społeczne i polityczne to prawdziwa intelektualna uczta dla miłośników dobrego dziennikarstwa.

Absolute Radio to jedna z wiodących komercyjnych stacji rockowych która oferuje mieszankę rocka klasycznego i współczesnego oraz transmisje na żywo z ważnych koncertów i festiwali Capital FM to potęga w świecie muzyki pop i dance która promuje najnowsze hity i zaprasza największe gwiazdy muzyki pop do swoich studiów Classic FM oferuje lekki i przystępny repertuar muzyki poważnej idealny do relaksu i pracy a Kiss FM skupia się na muzyce dance hip hop i R&B dla młodej publiczności to oczywiście tylko wierzchołek góry lodowej ponieważ pełna oferta jest znacznie szersza i każdy miłośnik radia na pewno znajdzie coś dla siebie.

Integracja z domowym systemem audio podnoszenie jakości odsłuchu

Jakość dźwięku odbieranego bezpośrednio z satelity jest znakomita jednak aby w pełni ją docenić warto pomyśleć o odpowiednim podłączeniu odbiornika satelitarnego do domowego systemu audio wiele nowoczesnych tunerów satelitarnych wyposażonych jest w cyfrowe wyjścia audio takie jak S PDIF coaxial lub optical TOSLINK które pozwalają na przesyłanie czystego cyfrowego strumienia audio bezpośrednio do zewnętrznego procesora dźwięku lub amplitunera home cinema w takim przypadku odbiornik satelitarny działa jedynie jako źródło sygnału a całe przetwarzanie dźwięku odbywa się w zewnętrznym urządzeniu wysokiej klasy co pozwala osiągnąć jakość studyjną.

Jeśli nasz odbiornik nie posiada cyfrowych wyjść możemy użyć wysokiej jakości przewodów analogowych RCA do podłączenia go do wzmacniacza lub bezpośrednio do aktywnych kolumn głośników ważne jest aby używać przewodów dobrej jakości z dobrymi wtyczkami które zapewnią minimalny poziom zakłóceń i wierne odtworzenie dźwięku dla uzyskania najlepszych efektów warto również zajrzeć do ustawień dźwięku w menu odbiornika i wyłączyć wszelkie cyfrowe przetwarzanie czy efekty przestrzenne które mogą zniekształcać oryginalny charakter dźwięku taki bezpośredni strumień satelitarny pozwala docenić niuanse brzmienia i głębię produkcji muzycznej które często giną w strumieniach internetowych lub kompresji FM.

Rozwiązania alternatywne i zaawansowane opcje konfiguracji

Dla bardziej zaawansowanych użytkowników istnieje kilka ciekawych opcji rozbudowy podstawowego systemu jedną z nich jest zastosowanie obrotowego masztu antenowego który pozwala na odbiór sygnału z wielu satelitów nie tylko z pozycji 28 2 stopnia E ale również z innych gdzie znajdują się satelity nadające inne interesujące kanały radiowe i telewizyjne na przykład z Hot Bird na 13 stopniach E gdzie dostępnych jest wiele stacji europejskich wymaga to jednak zastosowania silnika obrotowego i nieco bardziej skomplikowanej konfiguracji odbiornika.

Inną ciekawą opcją jest użycie jednej większej anteny i multipleksera który pozwala na podłączenie kilku odbiorników do jednego konwertera LNB dzięki czemu różni członkowie rodziny mogą jednocześnie słuchać różnych stacji radiowych w różnych pomieszczeniach bez konieczności inwestowania w dodatkowe anteny jest to rozwiązanie szczególnie praktyczne w większych domach lub dla prawdziwych entuzjastów radia którzy chcą mieć dostęp do swojego ulubionego programu w każdym zakątku domu profesjonalni instalatorzy oferujący pomoc techniczną przez Serwis Canal+ często proponują takie zaawansowane rozwiązania swoim klientom.

Możliwe jest również połączenie systemu satelitarnego z naziemną telewizją cyfrową DVB T2 za pomocą specjalnego urządzenia zwanego diplexerem które pozwala na przesłanie zarówno sygnału satelitarnego jak i naziemnego jednym wspólnym kablem koncentrycznym a następnie rozdzielenie ich z powrotem na końcu trasy przy odbiornikach dzięki temu unikamy konieczności prowadzenia wielu kabli i zachowujemy estetykę instalacji jest to szczególnie przydatne w domach gdzie remont został już zakończony i prowadzenie nowych okablowania jest utrudnione lub nieestetyczne.

Podsumowanie korzyści i satysfakcja z własnego systemu

Inwestycja w system do odbioru brytyjskiego radia satelitarnego to stosunkowo niewielki koszt w porównaniu z korzyściami jakie niesie ze sobą dostęp do dziesiątek wysokiej jakości stacji radiowych oferujących nie tylko doskonałą muzykę ale również światowej klasy dziennikarstwo i produkcję programową to okno na brytyjską kulturę i sposób na podniesienie swoich językowych umiejętności poprzez codzienny kontakt z żywym językiem angielskim to również gwarancja stabilnego i niezależnego od łącza internetowego odbioru który nie jest narażony na przeciążenia sieci lub ograniczenia transferu.

Dla wielu osób samodzielne zbudowanie i skonfigurowanie takiego systemu to również duża satysfakcja i ciekawy projekt techniczny który pozwala lepiej zrozumieć zasad działania współczesnych technologii telekomunikacyjnych a uzyskany w rezultacie czysty i bogaty dźwięk to prawdziwa uczta dla uszu która rekompensuje cały włożony wysiłek mam nadzieję że ten artykuł zachęcił część czytelników do spróbowania swoich sił w odbiorze satelitarnym i że już wkrótce dołączą do grona zadowolonych użytkowników którzy każdego dnia cieszą się dźwiękiem prosto z brytyjskich studiów radiowych.